Makarenko'nun, yaÅŸamının türlü alanlarına yönelik bakış açısını, duyuÅŸ ve kavrayışlarını, eÄŸitbilimciliÄŸini belirleyen ve belki de eÄŸitbilimdeki ustalığını anlamamızı kolaylaÅŸtıracak olan insansal boyutunun küçük ayrıntılarını, kendi kalemiyle birlikte, eÅŸi, öÄŸrencileri, dostları ve çok sevdiÄŸi büyük yazar Maksim Gorki'nin, ayrıca Sovyet eÄŸitbilimci arkadaÅŸlarından:

Valantin Kumarin, Lavr Stephançenko, Galina Makarenko, Nikolay Fere, Semyon Kalabalin, Viktor Pink, Korney Çukovski'nin konuya iliÅŸkin anı ve deÄŸerlendirmeleriyle birlikte sunuyoruz.

Arka planda, Devrim kasırgasının, eskiden kalan her ÅŸeyi silip süpürerek önüne kattığı insanlarda yarattığı inanılmaz deÄŸiÅŸim, Devrim'in yakıcı soluÄŸunda gerçekleÅŸtirilen Gorki Kolonisi ve Djerzinski Komünü'nün eÅŸsiz deneyimi, ve okurken Makarenko'ya "bu benim trajedimdi aslında..." dedirten, eski suçlu, yeni Sovyet yurttaşı yüzlerce gencin "yalın bir çocuk acısıyla dolu" yaÅŸamöyküsü örnekleri var. Bir yandan Devrim'e duyduÄŸu katıksız inanç ve baÄŸlılık, öte yandan çalışma tarzına karşı çıkan "resmi", kuramsal eÄŸitbilimcilere karşı yaÅŸamın içerisinden çekip çıkardığı, canlı, devingen, her an deÄŸiÅŸen ve birbirini aÅŸan yöntemlerle ve bu yöntemleri genelleÅŸtirmek üzere "yazı makinasının odasından taÅŸan tıkırtılarıyla" verdiÄŸi yanıt, koÅŸullar ne olursa olsun, yolu mücadeleden geçenler için güncelliÄŸini halâ koruyor.